Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

Μνήμες των ΛΟΚ

Σήμερα θα αναδημοσιεύσω συνεντεύξεις που έδωσαν παλιά  Ιερολοχίτες, από τους πρώτους που ίδρυσαν τις Δυνάμεις Καταδρομών, τους πρώτους Λόχους Ορεινών Καταδρομών, γνωστούς με την σύντμηση ΛΟΚ και αφορούν στις επιχειρήσεις στο Γράμμο και στο Βίτσι το καλοκαίρι του 1949. Τέλος Αυγούστου -αρχές Σεπτέμβρη τότε, τελείωσε ο εμφύλιος πόλεμος. Παράλληλα υπάρχει και μαρτυρία ενός στελέχους του ΔΣΕ.

 Θεώρησα σκόπιμο να το πράξω, για να δώσω μία αίσθηση του πνεύματος και της σκέψης των παλιών καταδρομέων αλλά και των αντιπάλων τους. Ποιό ήταν το πιστεύω τους και γιατί πολεμούσαν τότε στον αδελφοκτόνο σπαραγμό της περιόδου '46-'49. Ποιός έφταιγε; Αποκλειστικά εμείς οι Έλληνες, όπως φταίμε και τώρα, με την οικονομική κρίση. Είναι το ελάττωμά μας, η "διχόνοια η δολερή", από τα πανάρχαια χρόνια . Την έχουμε στο DNA μας.

 Είναι και η ευπιστία μας στον ξένο παράγοντα "εξ απ'ανέκαθεν". Όταν κάποιες στιγμές "ξεφεύγουμε", μεγαλουργούμε. Λυπηρό που αυτές οι στιγμές είναι τόσο λίγες!

Δεν πρέπει να ξεχνάμε την ιστορία μας γιατί απ' αυτήν μαθαίνουμε ν' αποφεύγουμε τις σύγχρονες κακοτοπιές. Το μαθαίνουμε; Η αλήθεια είναι ότι προβληματίζομαι ν' απαντήσω στην ερώτηση. Τουλάχιστον ας ξέρουμε τι έκαναν οι παλιοί!


  Ανιχνευτής


"Στις 6:30 π.μ. της 10ης Αυγούστου, η 22α Ταξιαρχία αρχίζει την επίθεσή της καταλαμβάνοντας ύστερα από πέντε ώρες σκληρού αγώνα τα οχυρά σημεία 1585 και Πολενάτα .


Από τον διάδρομο που άνοιξαν οι ηρωικώς μαχόμενοι άνδρες της Ταξιαρχίας, διεισδύει η XI Μεραρχία με την Ε' Μοίρα Ορεινών Καταδρομών και το πρωί της επόμενης ημέρας βρίσκει τους άνδρες του Στρατού κυρίους της οχυρής θέσης Τσούκα και πλησίον του υψώματος Λέσιτς, πίσω ακριβώς από τους αντάρτες.


Το ίδιο βράδυ, η III Μεραρχία Καταδρομών ορμά αιφνιδιαστικά στο εσωτερικό της τοποθεσίας που κατέχουν οι αντάρτες και την 11η Αυγούστου οι ΛΟΚατζήδες καταλαμβάνουν το ιδιαιτέρως σημαντικό ύψωμα Μπάρο, προσβάλλοντας ταυτόχρονα το ύψωμα Λέσιτς από το νότο, την ώρα που εναντίον του Λέσιτς επιτίθεται άλλη Μοίρα Καταδρομών με ορμητήριο την περιοχή Κουλκουθούρια. Η μάχη συνεχίζεται το ίδιο λυσσαλέα μέχρι την 16η Αυγούστου, οπότε οι αντάρτες "σπάνε" και το Βίτσι πέφτει στα χέρια του Στρατού μαζί με το μεγαλύτερο μέρος του βαρέως πολεμικού υλικού των ανταρτών και τις εγκαταστάσεις της κυβέρνησής τους".

Πηγή


Μαρτυρία ΛΟΚ

«Είχε παρασυρθεί μια μεγάλη μερίς του ελληνικού λαού κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου και είχε υποστηρίξει τους αντάρτες του βουνού» εξομολογείται ο (μακαρίτης πλέον) στρατηγός ε.α. Περικλής Παπαθανασίου όταν θυμάται τα δύσκολα εκείνα χρόνια και τις μάχες στα βουνά. Οι αναμνήσεις έρχονται εύκολα αλλά με έντονη τη συναισθηματική φόρτιση για τον στρατηγό που ήταν από τους πρώτους αξιωματικούς οι οποίοι έφτιαξαν τις Δυνάμεις Ορεινών Καταδρομών (τα γνωστά ΛΟΚ), οι οποίες και έκριναν την τύχη του πολέμου.

«Ο ελληνικός στρατός δεν γνώριζε από νυχτερινό πόλεμο, δεν μπορούσε να απαντήσει στους αντάρτες που εκινούντο με άνεση τη νύχτα σε όλη τη χώρα και εξολόθρευαν στρατιωτικές μονάδες, κατέστρεφαν έργα υποδομής, πατούσαν χωριά, κυρίως ακριτικά, και μικρές πόλεις. Οι Δυνάμεις Ορεινών Καταδρομών άλλαξαν τη μορφή του πολέμου, επειδή μπορούσαν να απαντήσουν στην τακτική αυτή των ανταρτών, να διεξάγουν νυχτερινές επιχειρήσεις, να ανεβαίνουν σε δύσκολες πλαγιές και να πατούν τις πιο δυσπρόσιτες κορυφές των βουνών, που ήταν και τα «απάτητα» οχυρά του Δημοκρατικού Στρατού».

Ο στρατηγός Παπαθανασίου αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων το 1938 και ήταν ήδη ανθυπολοχαγός στον πόλεμο του 1940· με το 27ο Σύνταγμα της Κοζάνης ήταν από τις μονάδες που πρώτες μπήκαν στην Αλβανία από την Κρυσταλλοπηγή και κατέλαβαν την Κορυτσά. Μετά την εισβολή των Γερμανών και την κατάρρευση του Μετώπου κατέφυγε στη Μέση Ανατολή, όπου κατετάγη στον Ιερό Λόχο· πήρε μέρος στις επιχειρήσεις στα νησιά του Αιγαίου και ήταν με τις μονάδες που συνόδευσαν τον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου κατά την απελευθέρωση των Αθηνών

Μετά τη Βάρκιζα υπηρέτησε ως εκπαιδευτής στη Σχολή Ευελπίδων και στις αρχές του 1947 ­ «όταν άρχισε να διαφαίνεται ο εσωτερικός διχασμός» υπογραμμίζει ­ μαζί με άλλους 12-15 αξιωματικούς υπό τον στρατηγό Ανδρέα Καλλίνσκη αποτέλεσαν τον πυρήνα δημιουργίας των Δυνάμεων Ορεινών Καταδρομών και υπηρέτησε ως διοικητής της Γ' Μοίρας στις επιχειρήσεις στον Γράμμο και στο Βίτσι.

Την εποχή εκείνη το διεθνές κλίμα ήταν θερμό μεταξύ των συντηρητικών δυνάμεων στην Ευρώπη και στην Αμερική και των Αριστερών, μεταξύ Ανατολής και Δύσεως, θυμάται ο στρατηγός:

 «Εμείς ήμασταν στη μέση και έπρεπε να πολεμήσουμε. Ιδιαίτερα όσοι υπηρετούσαμε στο ΛΟΚ γνωρίζαμε ότι αγωνιζόμασταν υπέρ βωμών και εστιών».

Όταν τον ρωτάμε αν αυτό το συμμεριζόταν ολόκληρος ο Στρατός και ο άμαχος πληθυσμός, απαντάει καταφατικά και προσθέτει: «Η λιποταξία από την πλευρά των ανταρτών προς τον Στρατό ήταν μαζική. Αντίθετα οι λιποταξίες από την πλευρά του τακτικού Στρατού προς τους αντάρτες ήταν ελάχιστες και αφορούσαν μεμονωμένες περιπτώσεις».

Όταν τον ρωτήσαμε αν πίστεψε ποτέ ότι κάτι άλλο συνέβαινε πάνω από τα κεφάλια τους, δεν απάντησε ευθέως, μόνο θυμήθηκε ένα περιστατικό: «Το καλοκαίρι του 1947 διεξήγαμε επιχειρήσεις στον Κίσαβο και είχαμε εξολοθρεύσει τις εκεί ομάδες των ανταρτών. Σε ένα χωριό βρήκαμε κιβώτια με σύγχρονα όπλα αγγλικής κατασκευής που επάνω έγραφαν "Made in England, 1947...»

«Άλλη μια φορά» προσθέτει «στο ύψωμα Λίπα του Σιδηροκάστρου συλλάβαμε μια ολόκληρη ομάδα ανταρτών. Κατά την ανάκρισή τους καταλάβαμε ότι δεν μπορούσαμε να συνεννοηθούμε, επειδή δεν ήξεραν λέξη ελληνικά. Φωνάξαμε έναν διερμηνέα και διαπιστώσαμε ότι ήταν όλοι τους βουλγαρόφωνοι και όταν τους ρωτήσαμε πού γεννήθηκαν μας απάντησαν "στη Βουλγαρία". Ήταν μάλιστα παρών και ο Αμερικανός αξιωματικός, που επιβεβαίωσε το γεγονός».

Ο στρατηγός Παπαθανασίου, με τη μοίρα του, ήταν εκείνος που μπήκε πρώτος στην πολιορκούμενη Κόνιτσα, τον Δεκέμβριο του 1948, μία από τις πιο κρίσιμες μάχες του Εμφυλίου, θυμάται. «Είχαμε δώσει το σύνθημα "Ζαχαράκης", προς τιμήν του διοικητού όλων των επιχειρήσεων. Όταν φθάσαμε στην παλαιά πέτρινη γέφυρα, ήταν δέκα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα ­ εκεί κάναμε Πρωτοχρονιά το 1949 ­ και συναντήσαμε τους πρώτους Μάηδες, οι οποίοι μας είπαν το σύνθημα "Ζαχαράκης". Μας είπαν και "καλή χρονιά", σφίξαμε τα χέρια».

Τμήμα των ΛΟΚ σε πορεία. Πηγή φωτογραφίας: ΓΕΣ
Ιστορικής σημασίας, θυμάται, είναι και η επιχείρηση της μονάδας του για την εκπόρθηση του οχυρού του Γράμμου:

Ξεκινήσαμε από το χωριό Γράμμος και ανεβήκαμε προς την Κιάφα» εξιστορεί και τα μάτια του δακρύζουν. «Ήταν νύχτα. Η δεξιά πτέρυγα ήταν ακριβώς στα σύνορα της Αλβανίας» λέει. «Μήπως τα πατήσατε κιόλας;» ρωτάμε για να αμβλύνουμε κάπως την έντονη συγκίνηση. «Οχι» απαντάει «δεν νομίζω, αλλά δεν αποκλείεται κιόλας. Κάποια στιγμή μας κατάλαβαν οι αντάρτες και έδωσαν σκληρή μάχη. Ήξεραν ότι έχαναν το τελευταίο οχυρό και την πρωτεύουσά τους που ήταν η Αετομηλίτσα του Γράμμου. Τα οχυρά τους με επτά και οκτώ σειρές δένδρων, αλλά τα παιδιά πολέμησαν. Τους πήραμε τον αέρα και υποχώρησαν τρέχοντας προς την Αλβανία. Ήταν τέλος Αυγούστου. Ο πόλεμος τελείωσε». Ανακουφίζεται από τη συναισθηματική φόρτιση ο στρατηγός, ξαναγίνεται ο στρατιωτικός.

Όταν τα συζητάει ομολογεί ότι τίποτε δεν θα αναθεωρούσε από τα όσα έπραξε την εποχή εκείνη, διότι ήταν στρατιώτης και «υπηρετούσαμε με βάση τον όρκο μας προς την πατρίδα και το δημοκρατικό μας πολίτευμα. Είχαμε και έχουμε την αίσθηση του νομίμου κράτους, το οποίο πρέπει όλοι μας να υπηρετούμε ανεξαρτήτως των προσωπικών ιδεολογικών διαφορών».

«Αυτά που συζητάμε τα καταλαβαίνουν οι νέοι, τα εγγόνια σας;» ρωτάμε. «Οι νέοι, οι πολύ νέοι, δεν καταλαβαίνουν. Αλλά μετά το 25ο έτος ηλικίας μας προκαλούν να τους μιλήσουμε για την ψυχολογία μας εκείνη την εποχή, για την αλήθεια των διαφόρων δημοσιευμάτων. Είναι γνωστό ότι πολλά εγράφησαν και περισσότερα γράφονται. Τα πλείστα είναι εξωπραγματικά και αβάσιμα» κλείνει τη συζήτηση."


Πηγή: εφημερίδα Το Βήμα


Δείτε τώρα, την "άλλη πλευρά του λόφου":

Ένα ημερολόγιο τιμής και μνήμης
Η τελική μάχη, μέρα τη μέρα, όπως τη θυμάται ένας μαχητής του ΔΣΕ
Μαχητές του ΔΣΕ (Πηγή)
Την ανακατάληψη του Γράμμου την άνοιξη του 1949 πραγματοποίησαν με διαταγή του Γενικού Αρχηγείου (ΓΑ) η ΙΧ Μεραρχία, με τις δύο ταξιαρχίες της (16η και 108η) και η Σχολή Αξ/κων του ΓΑ, διεισδύοντας από το Βίτσι στο Γράμμο (η Σχολή Αξ/κων στις 23.3.49 και η ΙΧ Μεραρχία στις 1.4).

Με σκληρές μάχες, μέσα σε άσχημες καιρικές συνθήκες κι ένα μέτρο χιόνι, η 108η ταξιαρχία καταλαμβάνει την Πυρσόγιαννη, με αιφνιδιαστικό δυναμικό. Η 16η ανακαταλαμβάνει την κορυφογραμμή Ψωριάρικα – Τσάρνο Βήτο – Τσαγκός – Καραούλι – Ανθρωπάκο, η δε Σχολή Αξ/κών δίνει σκληρές μάχες στο Ταμπούρι Φούρκας, όπου τραυματίζεται ο διοικητής της Κόλιας και υποκύπτει. Στη συνέχεια, καταλαμβάνονται τα Πατώματα Λυκόραχης και η Οξυά Θεοτόκου. Στο Γράμμο είχε διεισδύσει πρωτύτερα η Διλοχία του Κ. Παλαιολόγου και ορισμένα τμήματα της 8ης Μεραρχίας, που κατέλαβαν τον Πύργο Στράτσανης. Ετσι διαμορφώθηκαν στο Γράμμο συνθήκες αντιμετώπισης των μελλοντικών εχθρικών επιχειρήσεων.

2.8.49: Ο κυβερνητικός στρατός εξαπολύει σφοδρή επίθεση στον Α. Γράμμο. Εισβάλλοντας στο αλβανικό έδαφος χτυπά πισώπλατα το Λόχο, που υπερασπιζόταν την “Γκίνοβα” και τον κυκλώνει. Ο Λόχος γλιτώνει την αιχμαλωσία του χάρη στην αυτοθυσία του. Ο στρατός, όμως, καταλαμβάνει την “Γκίνοβα” και στη συνέχεια καταλαμβάνει το “Ταμπούρι – Καψάλια”.

6.8.49: Ο κυβερνητικός στρατός επιτίθεται με δύο Ταξιαρχίες στο “Τσάρνο”. Η σθεναρή αντίσταση των τμημάτων μας και οι σοβαρές απώλειες του στρατού, τον υποχρεώνουν να σταματήσει τις επιθέσεις του. Στη μάχη αυτή από βλήμα πυροβολικού σκοτώνεται ο Ταξίαρχος της 16ης Ταξιαρχίας Σ. Παπαδημητρίου. Αποδείχτηκε ότι οι ενέργειες αυτές του κυβερνητικού στρατού ήταν παραπλανητικές, που απόβλεπαν να καλύψουν την αιφνιδιαστική συγκεντρωτική επίθεσή του στο Βίτσι.

10.8.49: Εξαπολύεται κεραυνοβόλα και με όλα τα μέσα (τανκς, τεθωρακισμένα και μηχανοκίνητα, πεδινά και ορειβατικά πυροβόλα, αεροπλάνα) μαζική επίθεση των μοναρχοφασιστικών δυνάμεών του στο Βίτσι. Παρά την ηρωική αντίσταση των τμημάτων μας στην άνιση αυτή μάχη, ο κυβερνητικός στρατός σε τέσσερις μέρες καταλαμβάνει το Βίτσι, προξενώντας εξοντωτικές απώλειες στα τμήματά μας, που το υπεράσπιζαν και, ταυτόχρονα, καθοριστικό πλήγμα στη συνέχιση του αγώνα μας. Τα μισοδιαλυμένα τμήματα του ΔΣΕ, όσα κατόρθωσαν να περισωθούν, άλλα μπήκαν στην Αλβανία και άλλα με αυτοθυσία κατόρθωσαν να περάσουν στο Γράμμο.

Τη δ/νση της ΙΧ Μεραρχίας αποτελούσαν οι Δημ. Ζυγούρης (Παλαιολόγος) διοικητής Μεραρχίας, Δήμος Σιδηρόπουλος ΠΕ, Ζήσης Ζωγράφος επιτελάρχης, Γ. Τσερβελής δ/τής Β` Γραφείου Πληροφοριών, Θ. Ανάγνου δ/τής Γ` Γραφείου, Στ. Τέμπος Γραφείο Διαβιβάσεων, Γ. Καραμπίλιας επιμελητής και Β. Οικονόμου δικαστικός. Η έδρα της Μεραρχίας ήταν στην “Αρένα” και μετά την πτώση του Βίτσι, στο “Φλάμπουρο”, στη χαράδρα “Μπαρούκα”.

23.8.49, ώρα 17.30: Ο κυβερνητικός στρατός με μαζικούς κανονιοβολισμούς δεκάδων πυροβόλων και αεροπορικούς βομβαρδισμούς επί τρεις ώρες σφυροκοπεί τις θέσεις μας και σμπαραλιάζει τις οχυρώσεις μας.

24.8.49: Από τις πρωινές ώρες με μαζικούς βομβαρδισμούς επί ώρες εξαπολύει με όλες του τις δυνάμεις την τελική γενική επίθεση εναντίον των τμημάτων μας που υπερασπίζονταν το Γράμμο. Η επίθεση, που ολημερίς υποστηριζόταν από δεκάδες πυροβόλα, όλμους και αεροπλάνα κατευθύνθηκε σε δύο άξονες: Η μία προς Μονόπυλο – Πουριά – Φούσια – Πέτρα Οσμάν, με τελικό σκοπό την κατάληψη του 2522 υψώματος και η άλλη προς Ανθρωπάκο – Τσάρνο Βήτο – Ψωριάρικα. Στόχος, ο εγκλωβισμός και η εξόντωση όλων των δυνάμεων του ΔΣΕ και το κλείσιμο της συνοριακής γραμμής με την Αλβανία.


Λαμπαδιασμένος ο Γράμμος τραντάζεται από τις μαζικές εκρήξεις των ολοήμερων βομβαρδισμών. Μια απερίγραπτη γιγαντομαχία διεξάγεται. Τα τμήματά μας μάχονται σκληρά με αφάνταστο ηρωισμό και αυτοθυσία, με άνισους όρους, πολλές φορές κυκλωμένα και μεμονωμένα, μέσα σε μια λάβα φωτιάς και σίδερου. Δεν παραδίνονται, όμως, πολεμάνε, σπάζουν κλοιούς και συμπτύσσονται μέσα από τις εχθρικές δυνάμεις.

25.8.49: Ο κυβερνητικός στρατός βγαίνει με τα τανκς στη συνοριακή γραμμή και καταλαμβάνει το Μονόπυλο.

26.8.49: Ο κυβερνητικός στρατός καταλαμβάνει τα Πουριά – Φούσια και επιτίθεται στην κατεύθυνση “Πέτρα Οσμάν”, που την υπεράσπιζε ένα ενισχυμένο τάγμα της 8ης Μεραρχίας, με επικεφαλής τον Μέραρχο Βαγγέλη Φωκά.

27.8.49: Ολες τις μέρες άυπνοι, νηστικοί, εξαντλημένοι, διψασμένοι, μπαρουτοκαπνισμένοι οι μαχητές και οι μαχήτριες πολεμούν σκληρά, με αυταπάρνηση, πιστοί στο δίκιο του αγώνα μας. Ο κυβερνητικός στρατός στις 12.30 το μεσημέρι σπάζει την αμυντική γραμμή και καταλαμβάνει την “Πέτρα Οσμάν”, ανοίγοντας το δρόμο για την κατάληψη του 2522. Ένα τμήμα του κινείται τις απογευματινές ώρες προς το Φλάμπουρο, όπου βρισκόταν ο Σταθμός Διοίκησης της ΙΧ Μεραρχίας.

Εκείνες τις στιγμές, η κεραυνοβόλα ενέργεια του γιατρού Σακελαρίου και του Σπύρου Πεσεξίδη (Φωκάς) (διοίκηση του Νοσοκομείου του ΓΑ) και του Διοικητή της Μονάδας Εφοδιασμού και Μεταφορών του Γράμμου Πετρόμπεη (Σακαλή Αλέκο), έσωσαν από την αιχμαλωσία δεκάδες τραυματίες, προωθώντας τους στην Αλβανία. Το Νοσοκομείο βρισκόταν στη χαράδρα “Μπαρούκα”.

Στη 1 το μεσημέρι, φτάνει στην έδρα της Μεραρχίας ο διοικητής Παλαιολόγου, που βρισκόταν τρεις μέρες στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Δίνει εντολή με επικεφαλής τον ίδιο να συμπτυχθούν οι σχηματισμοί της Μεραρχίας στην κατεύθυνση Πλεκάτη. Επιχειρείται μέσα σ’ ένα πανδαιμόνιο και κάτω από το συνεχές σφυροκόπημα των αεροπλάνων. Δημιουργήθηκε, όμως, σύγχυση ανάμεσα στους σχηματισμούς, με αποτέλεσμα άλλοι να προλάβουν και να περάσουν προς Πλεκάτη και άλλοι να κλειστούν στον κλοιό, που πραγματοποίησε ο κυβερνητικός στρατός, καταλαμβάνοντας το Φλάμπουρο.
28.8.49: Τις πρωινές ώρες συμπτύσσεται και η 16η Ταξιαρχία που όλες τις μέρες αμυνόταν σκληρά στα Ψωριάρικα – Τσάρνο – Ανθρωπάκο.

Ο κυβερνητικός στρατός τελικά τις βραδινές ώρες της 28ης Αυγούστου 1949 καταλαμβάνει το 2522, κλείνει τη συνοριακή γραμμή και μαζί κυκλώνει τα τμήματα του ΔΣΕ του Γράμμου. Καταλαμβάνει ολοκληρωτικά το Γράμμο. Τις πρωινές ώρες της 29ης όλα τα τμήματα που συγκεντρωθήκαμε στην Πλεκάτη με κάλυψη οπισθοφυλακής περνάμε τα σύνορα και μπαίνουμε στην Αλβανία.

Αυτό ήταν ουσιαστικά το τέλος της εποποιίας του ΔΣΕ. Εγκαταλείποντας τα ποτισμένα με το αίμα μας χώματα της πατρίδας μας, οι σκέψεις μας πετούσαν στους συντρόφους μας, που πολεμούσαν σε Πελοπόννησο, νησιά, Ρούμελη, Θεσσαλία, στους συντρόφους μας που βρίσκονταν σε φυλακές και εξορίες. Όσο κι αν αυτά τα σκληρά πικρά συναισθήματα πλημμύριζαν τις σκέψεις μας και την καρδιά μας, κατά βάθος νιώθαμε τιμή και υπερηφάνεια για τον αγώνα μας.

Θανάσης ΑΝΑΓΝΟΥ

Οι αναμνήσεις ενός άλλου Λοκατζή :

Αμαχητί έπεσε το Βίτσι, θυμάται ο πρώην υπουργός των κυβερνήσεων του ΠαΣοΚ και στρατηγός ε.α. Αντώνης Δροσογιάννης, ο οποίος πήρε μέρος στον εμφύλιο πόλεμο ως αξιωματικός των Λόχων Ορεινών Καταδρομών (ΛΟΚ). Η μάχη στο Βίτσι το 1949 ήταν σκληρή, συνεχίζει:

«Επικεφαλής τεσσάρων λόχων των ΛΟΚ, με ξαφνική επίθεση, πήραμε το ύψωμα Μώρος, μεταξύ Τσούκας και Λέσιτς. Νύχτα ήταν και δεν μας πήραν μυρουδιά. Από την άλλη πλευρά έκανε επίθεση η άλλη τετραλοχία των ΛΟΚ αλλά τους αντιλήφθηκαν και τους καθήλωσαν. Στο Λέσιτς η άμυνα ήταν σκληρή αλλά εμείς συλλάβαμε μια ημιονηγό, γυναίκα, μέσα στη βρώμα, η οποία, όταν την ανακρίναμε, μας είπε ότι είχε φέρει τον Ζαχαριάδη, από τη βάση του στην Αλβανία στο Λέσιτς για να διευθύνει τις μάχες.

Ήμασταν πάνω στο ύψωμα και πίσω μας οι Πρέσπες και η Αλβανία. Σε λίγο ρίξαμε ομοιώματα αλεξιπτωτιστών, στον Λαιμό της λίμνης, και μόλις τους είδε ο Ζαχαριάδης απέσυρε τις δυνάμεις του αμέσως και ζήτησε να τον συνοδεύσουν για την επιστροφή του στην Αλβανία. Ήταν βασικό αυτό το λάθος του Ζαχαριάδη, επειδή μετά του απέμεινε μόνο ο Γράμμος».

Ήταν απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων. Ο πόλεμος του 1940 τον βρήκε τριτοετή αλλά αμέσως συμπλήρωσαν βιαστικά την εκπαίδευση και τους έστειλαν στο μέτωπο. Στη συνέχεια, μετά την κατάρρευση του μετώπου και την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, έφυγε για τη Μέση Ανατολή, όπου έγινε Ιερολοχίτης. Το 1946 ήταν από τους λίγους εκείνους αξιωματικούς που έφτιαξαν τους ΛΟΚ. Το 1947 βγήκε στις επιχειρήσεις, στην Πελοπόννησο, στην Ήπειρο, στο Καϊμακτσαλάν, στο Βίτσι, όπου αρρώστησε και τον υπόλοιπο καιρό τον πέρασε στο νοσοκομείο.

«Οι επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο» θυμάται «ήταν εύκολες. Στη Ζαραφώνα ήταν 1.500 αντάρτες κι εμείς μόνο 150. Και μάλιστα είχα δύο λόχους, υπολείμματα λόχων, και τους νικήσαμε. Αλλά στην Ήπειρο οι αντάρτες ήταν άλλο πράγμα. Είχαν μένος, ήταν ισάξιοι με τους Γερμανούς. Αυτοί πολεμούσαν».

Στο Καϊμακτσαλάν οι μάχες ήταν επίσης πολύ σκληρές και οι αντάρτες πολεμούσαν. «Ενα ύψωμα» θυμάται «το κρατούσαν γυναίκες. Ήταν 13 γυναίκες με πυροβόλα και μας είχαν καθηλώσει. Δεν μπορούσαμε να τις διώξουμε. Τελικά υποχρεωθήκαμε και ρίξαμε δακρυγόνα και έτσι πήραμε το ύψωμα με αιφνιδιαστική επίθεση. Τις πιάσαμε όλες αιχμάλωτες».

Τα όσα έζησε ως αξιωματικός και η εμπειρία από τις μάχες στην Ήπειρο και στη Μακεδονία τον πείθουν ότι πολύ δύσκολα θα τελείωνε ο εμφύλιος πόλεμος αν δεν είχε την έμπνευση ο Ζαχαριάδης να μετατρέψει το αντάρτικο σε τακτικό στρατό. «Εμείς είχαμε εφεδρείες,είχαμε πολλές εφεδρείες, με τις οποίες αναπληρώναμε τις απώλειες. Οι αντάρτες δεν είχαν εφεδρείες. Ούτε μπορούσαν να αναπληρώσουν τις απώλειες με την υποχρεωτική επιστράτευση στα χωριά και στις πόλεις. Αυτό ήταν το μεγάλο του λάθος, όπως και η θεωρία ότι το Βίτσι και ο Γράμμος ήταν απάτητα».

Είναι αναμνήσεις στις οποίες δεν ανατρέχει εύκολα· ο πόλεμος, οι κακουχίες, με όλες τις συνέπειές τους, του αλλάζουν τη διάθεση, τον κάνουν σκεπτικό. Η κριτική είναι πιο εύκολη υπόθεση: «Μετά την πτώση του Βίτσι ήμουν πλέον απολύτως πεπεισμένος για τη νίκη. Ήταν θέμα χρόνου» μας λέει. «Παρ' όλο που στο Καϊμακτσαλάν και στο Βίτσι οι αντάρτες ήταν ψημένοι στις μάχες, ήταν επίλεκτα σώματα».






Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Ελάχιστος Φόρος Τιμής στους Πεσόντες και Αγνοούμενους στη Κύπρο. (Ξεχωριστή Ηρωική Μορφή o τότε Υπολοχαγός Νίκος Κατούντας)

Τουρκική αποβίβαση χωρίς να πέσει ντουφεκιά στην ακτή. "Βρήκαν τη πόρτα ανοιχτή και μπήκαν οι εχθροί μας…. και εμείς μαλώναμε σαν τα παιδιά!!!"


Γράφει ο Άντγος ε.α  Αναστάσιος Θεοδωρόπουλος
ΣΣΕ 76


Κάθε χρόνο το τελευταίο δεκαήμερο του Αλωνάρη, καθώς ξυπνούν μέσα μας οι τραγικές μνήμες των γεγονότων της Τουρκικής εισβολής στη Κύπρο, μιας αναπάντεχης και ριζικής καταστροφής του Ελληνισμού , μιας εγκληματικής και ασυγχώρητης προδοσίας των γνωστών υπευθύνων της τότε «πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας», η σκέψη μας αυθόρμητα αγκαλιάζει με ανείπωτη συγκίνηση κι ευλάβεια, με άκρατο σεβασμό και εθνική υπερηφάνεια τους οπλίτες και αξιωματικούς, οι οποίοι, παρά τις συντριπτικά αντίξοες συνθήκες, αντιστάθηκαν και πολέμησαν μονάχοι μέχρις εσχάτων, προσφέροντας τη ζωή τους λύτρον υπέρ του Ελληνισμού. 

Του Ελληνισμού με τα υπέροχα χαρίσματα αλλά και το μαύρο στίγμα του διχασμού και του αδελφοκτόνου σπαραγμού. Εκείνης της κατάρας και του άγους, τα οποία στην τρισχιλιετή διαδρομή της Ιστορίας, μας γέμισαν με χαμένες πατρίδες και χαμένες ευκαιρίες .

Τότε νοιώθεις από το μνήμα του χρόνου να ακούγονται κάποιες φωνές και να ανεβαίνουν κάποιες μορφές των πεσόντων στο νησί της Αφροδίτης το 1974. Τότε θαρρείς, πως από τη στάχτη τη βαθιά εκείνων των ημερών, από τη μαύρη καταχνιά και τη πικρή σκλαβιά στα κατεχόμενα, μια σπίθα κι ένα γαλάζιο φως είναι έτοιμα να αναδυθούν και να πετάξουν, για να μας φέρουν το ψυχικό χαλασμό αλλά και τη κάθαρση και την επιταγή του χρέους να παλέψουμε για αυτό το μείζον εθνικό θέμα. 

Παράλληλα συνειδητοποιούμε την υποχρέωση να αποδώσουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής που αξίζει, σ` αυτούς οι οποίοι προέταξαν τα στήθη τους κι έδωσαν το αίμα τους σε αυτή την κακή συγκυρία, για να φυλάξουν νέες Θερμοπύλες. Αυτούς, που μέσα από το "χαλασμό και το σεισμό", έστησαν "κάστρο" τη γνώμη και τη ψυχή τους, για να δώσουν ότι πολυτιμότερο έχει ο άνθρωπος, την ίδια του την ύπαρξη.
Σε μένα έτυχε στις 20 Ιουλίου του 74 να βιώσω ως εκκολαπτόμενος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, ως Εύελπις Δευτέρας Τάξεως αυτή την εθνική τραγωδία, της εισβολής του ύπουλου και βάρβαρου Αττίλα, που με σημάδεψε. Τον ενθουσιασμό των πρώτων ωρών της επιστράτευσης με την πάροδο του χρόνου αντικατέστησε η απογοήτευση, η πίκρα και ένα πελώριο "γιατί" . 

Στη συνέχεια, με ενδιαφέρον άκουσα και διάβασα πολλά από όλες τις πλευρές για τα όσα διαδραματίστηκαν στη Μεγαλόνησο. Στο σύνολό τους σχεδόν, δυσάρεστα. Έχοντας όμως κατά νου πάντα τη σοφή φράση του ποιητή ότι, "από το παρελθόν , από τη παράδοση κρατάμε και προβάλουμε πάνω από όλα ότι πιο ζωντανό και μεγαλειώδες", άρχισα να αναζητώ οτιδήποτε σχετικό με εκείνα τα γεγονότα και ιδιαίτερα να ρωτώ μεγαλύτερους συναδέλφους, που υπηρετούσαν στη Κύπρο τις μέρες της εισβολής, για αυτούς που μαχόμενοι μέχρις εσχάτων έπεσαν ή αγνοούνται.

Αριστερά: Ο τότε Αντισυνταγματάρχης Πυροβολικού Καλμπουρτζής Στυλιανός λαμπρό παράδειγμα Δόξας και Τιμής για τους πυροβολητές, είχε στη καρδιά του την επωδό του εμβατηρίου τους " …θα πεθάνω, θα πεθάνω στο κανόνι μου επάνω.."

Aρκετές οι περιπτώσεις Αξιωματικών και Oπλιτών, που όσο ο χρόνος περνά, θα καταγράφονται με λεπτομέρειες στο πάνθεο των ηρώων μας, όπως χαρακτηριστικές είναι του Διοικητή της 33 Μοίρας Καταδρομών τότε Ταγματάρχη Κατσάνη Γεωργίου και του Διοικητή της 181 Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού τότε Αντισυνταγματάρχη Καλμπουρτζή Στυλιανού, που θυσιάστηκαν υπέρ της ελευθερίας και της τιμής.


Χάριν όμως της οικονομίας του άρθρου κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούμε αναλυτικότερα σε μία ξεχωριστή , όπως όλοι μου είπαν ηρωϊκή μορφή, στον τότε Υπολοχαγό Νικόλαο Κατούντα Διοικητή Λόχου της 33 Μοίρας Καταδρομών. Ένα λεβέντη Αχαιό με εξαίρετα σωματικά, ψυχικά και πνευματικά χαρίσματα, με αναπτυγμένες στο έπακρο όλες τις στρατιωτικές αρετές, που πολέμησε γενναία στον Άγιο Ιλαρίωνα και στην Κερύνεια της Κύπρου και αγνοείται από τις 22 Ιουλίου του 1974.

Αριστερά: Ο τότε Ταγματάρχης Πεζικού Κατσάνης Γεώργιος πίστεψε στην ελευθερία της Κύπρου και πρόσφερε το αίμα του εμψυχώνοντας τους καταδρομείς του 

Μεγάλη η συγκίνησή μας όταν διαβάζουμε στο διαδίκτυο την αφήγηση του αγγελιοφόρου του, τότε Λοχία Κυρίλλου Χαράλαμπου, ο οποίος ήταν ο τελευταίος από τους οπλίτες που τον είδε να μάχεται σαν λιοντάρι, καλύπτοντας και προτρέποντάς τους να διαφύγουν για να μην μαυροφορεθούν οι μανάδες τους.

Η σκηνή αυτή έλαβε χώρα κοντά στον Αγ. Γεώργιο της Κερύνειας, στις ακτές της οποίας εξελισσόταν η κύρια αποβατική προσπάθεια των Τούρκων. Λίγοι οι δικοί μας, σχεδόν μια "χούφτα", εξήντα δυό καταδρομείς, εναντίον πολυάριθμων στο στόμα του Λύκου. Ελαφρά οπλισμένοι, χωρίς καμία υποστήριξη, χωρίς ούτε καν σταγόνα νερού , να σταθούν μπροστά από εκατοντάδες άρματα, καθώς η εχθρική αεροπορία ανενόχλητη τους σφυροκοπούσε παραλύοντας κάθε αντίσταση στο Νησί. Παράλληλα το τούρκικο ναυτικό αποβίβαζε ανεμπόδιστα νέες δυνάμεις και τούρκοι αλεξιπτωτιστές σχημάτιζαν πίσω τους αεροπρογεφυρώματα . 

Στιγμές ηρωϊσμού , αυτοθυσίας, μάχης μέχρις εσχάτων για το Λοχαγό, τον ηγέτη, τον πατέρα, τον φίλο, όπως τον αποκαλεί εκ μέρους των συναδέλφων του ο τότε Λοχίας Κυρίλλου, για να καταλήξει την τελευταία στιγμή που τον είδε, σε μια υπερκόσμια λάμψη και σ` ένα παράξενο χαμόγελο που διέκρινε στα μάτια του.

Σίγουρα στο φως αυτό του τελευταίου αποχαιρετισμού του Νίκου Κατούντα προς τα εγκόσμια, που τυπώθηκε θαρρώ στο σκληρό δίσκο της Ιστορίας, θα ήταν και η εικόνα της συζύγου του, η οποία σε λίγο, με ένα κοριτσάκι εννιά μηνών στην αγκαλιά της και ένα στα σπλάχνα της, θα έπαιρνε το δρόμο από τη Κερύνεια προς το νοτιά, μαζί με χιλιάδες ξεριζωμένους, για να περιμένει μάταια μέχρι σήμερα κάποια είδηση για εκείνον, πάντα όμως, περήφανη και δυνατή. 

Αριστερά: Ο τότε Υπολοχαγός (ΠΖ) Κατούντας Νικόλαος "το Λιοντάρι της Κερύνειας"  πολέμησε ως άλλος Λεωνίδας. Δεν ρώτησε πόσοι είναι οι εχθροί αλλά που είναι και όρμησε για τον δήμο των αθανάτων !!!

Υπό το πρίσμα ότι, η Ιστορία είναι η αμφίδρομη επικοινωνία με το παρελθόν για να χαραχθεί ελπιδοφόρα η πορεία προς το μέλλον, ας αποδώσουμε χωρίς κανένα δισταγμό τον ελάχιστο φόρο τιμής σε αυτούς που χάθηκαν πολεμώντας στη μαρτυρική μας Κύπρο το 1974, για να τον αποδίδουν προς εθνικό όφελος κι οι επόμενες γενιές. 

Ιδιαίτερο παράδειγμα ας προβάλλεται  πάντα ο Νίκος Κατούντας, ο οποίος ως καταδρομέας, χιονοδρόμος, αλεξιπτωτιστής και υποβρύχιος καταστροφέας ήξερε και μπορούσε έγκαιρα και εύκολα να διαφύγει . 

Δεν το έπραξε όμως. Προτίμησε να μαυροφορεθούν η μάνα κι η γυναίκα του παρά οι μανάδες των στρατιωτών του και να μεγαλώσουν επίσης ορφανές οι κόρες του, αρκεί να μην καταφρονεθεί η μεγάλη μάνα Ελλάς. "Mίσεψε" σαν τον άνεμο προετοιμασμένος και ενσυνείδητος. Πέρασε στην αθανασία με σταθερό ψυχικό βηματισμό ως μέλος μιας πορείας πολύ παλιάς, των μαχόμενων Ελλήνων προς τον ένδοξο θάνατο, η οποία αν απαιτηθεί θα πρέπει να συνεχιστεί. 

Είναι η πορεία προς το τελευταίο μετερίζι. Το μετερίζι της ψυχής, της τιμής αλλά και της ανάστασης του σταυρούμενου εκάστοτε γένους μας. Εκεί που δεν έχει "φτωχούς" και "πλούσιους". Εκεί που ότι κι αν συμβαίνει, όλα του κόσμου τα δεινά κι αν σε περιβάλουν, ακόμη κι αν σε πρόδωσαν, ο φόβος πρέπει να λείπει . 

Κι αυτό ακριβώς συνέβη στον αδερφό μας Νίκο Κατούντα. Οι Θερμοπύλες σίγουρα εκείνες τις στιγμές θα ρίγησαν. Το Μεσολόγγι , το Κούγκι, το Μανιάκι και τ` Αρκάδι, θα σκίρτησαν περήφανα. 

Ο Άγιος Ιλαρίωνας θα βγήκε στου Παράδεισου τις πύλες να τον προϋπαντήσει. Τα χώματα κι ο ουρανός της Κερύνειας που κράτησαν επτασφράγιστο μυστικό το πέταγμα του στη δόξα, στην αθανασία, είμαι σίγουρος πως κάθε χρόνο από τότε, προσμένοντας τη λευτεριά, κάνουν μνημόσυνο μυστικό . 

Αιωνία η ηρωϊκή του μνήμη!!! 

Αιωνία σας η μνήμη αδέρφια μας!!!



Υπενθύμιση: Στο βιβλίο των Πρακτικών της Ημερίδας με τον τίτλο "Οι Καταδρομείς κατά του Αττίλα", μπορείτε να διαβάσετε τις λεπτομέρειες της μάχης, μέσα από την αφήγηση του τότε Λοχαγού Ευαγγέλου Ματζουράτου, υποδιοικητού της 33 ΜΚ, ο οποίος είχε αναλάβει την διοίκηση της Μοίρας, μετά τον θάνατο του διοικητού της, Τχη Κατσάνη.

Μέχρι και τις 10 Σεπτεμβρίου λόγω των θερινών διακοπών , η καλύτερη επικοινωνία είναι στην ηλεκτρονική διεύθυνση: info.contactlki@gmail.com

Ανιχνευτής






Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

Λόγων απορρήτων εκφορά....

Βρετανοί, στελέχη των SAS όπως παρουσιάζονται σε φωτογραφία αναρτημένη στο fb σε σελίδα αφιερωμένη γι' αυτούς. Φαίνονται χαρακτηριστικά η στολή τους, η εξάρτυσή τους, ο οπλισμός τους με σιγαστήρα, αλλά και ο σκύλος τους που φέρει σύστημα βιντεοκάμερας για λήψη εικόνων όταν τον αποστέλλουν σε αποστολή. Η φωτογραφία έχει ληφθεί κατά την διάρκεια επιχειρήσεων πιθανόν στο Ιράκ. Αναρτήθηκε όμως στις 17 Ιουνίου 2017 και πήραν φωτιά οι υπηρεσίες! (Πηγή)
"Πες μου με ποιόν κάνεις παρέα.. για να σου πω ποιός είσαι", λέει μια λαϊκή ελληνική παροιμία, βγαλμένη από την εμπειρία της ζωής. 

Αν το προσαρμόσουμε στα στρατιωτικά δεδομένα ασφάλειας πληροφοριών, θα μπορούσαμε να πούμε, "Πες μου τι φοράς, για να σου πω πόσο μετράς", ή αν κάνουμε ακόμη μια παράφραση, "Δείξε μου τι έχεις, για να ξέρω με ποιόν έχω να κάνω".

Η συλλογή πληροφοριών και ειδικότερα των στρατιωτικών πληροφοριών, είναι ολόκληρη επιστήμη. Από το τι φοράς μέχρι το πώς συμπεριφέρεσαι σε ασκήσεις ή άλλες εκδηλώσεις, είναι πηγές άντλησης πληροφοριών για τους έμπειρους αναλυτές πληροφοριών. Εξάγουν συμπεράσματα, αφού ψάξουν σε βάθος και την παραμικρή λεπτομέρεια σε όσα εμφανίζονται καθημερινά στη δημοσιότητα μέσα από έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο και τα άλλα ΜΜΕ.

Ένα απλό παράπονο σε κάποιο φόρουμ του διαδικτύου, (από τα πολλά που έχουν εμφανισθεί) για την εκπαίδευση, ή τον εξοπλισμό, μπορεί να οδηγήσει τον ενδιαφερόμενο έμπειρο αναλυτή πληροφοριών στην ανεύρεση, πολύτιμων για την χώρα του, πληροφοριακών στοιχείων.

Στοιχεία που έχουν σχέση με την πειθαρχία, το ηθικό, τον εξοπλισμό και φυσικά την εκπαίδευση. Τα "αθώα" βίντεο ή οι "αστείες" φωτογραφίες που εύκολα πλέον μέσω των συγχρόνων κινητών τηλεφώνων βγαίνουν στον αέρα, κάνουν την ζωή των οργάνων πληροφοριών του ενδιαφερόμενου (αντιπάλου) ευκολότερη γιατί δεν έχoυν να βασανισθούν στο ψάξιμο για πολύ.

Έτσι το "παιχνίδι" των πληροφοριών αποκτά ενδιαφέρον. Ο εγωισμός, η κομπορρημοσύνη και η αυτοπροβολή, είναι σοβαρά ελαττώματα τα οποία αποτελούν γέφυρες στη διαρροή πληροφοριών. Το που πήγες για άσκηση, το τι είπες ή τι σου είπαν, οι φωτογραφίες χώρων ή προσώπων, ή εγκαταστάσεων, είναι ευπρόσδεκτα για την συμπλήρωση του "παζλ".

Πολύ περισσότερο στον χώρο των ειδικών δυνάμεων και των ειδικών επιχειρήσεων, που όλα στηρίζονται στον αιφνιδιασμό του αντιπάλου. Πώς όμως θα αιφνιδιασθεί ο όποιος δυνητικός αντίπαλος, εφ' όσον γνωρίζει τις δυνατότητές σου εκ των προτέρων; Γιατί αυτό που μετράει στρατιωτικά, δεν είναι η επιθυμία   και οι "ευσεβείς πόθοι" σου, αλλά το "τι δύνασαι" να πράξεις. Δηλαδή το τι μπορείς να κάνεις με αυτά που έχεις. 

Έτσι σιγά-σιγά "κτίζονται" οι εκτιμήσεις πληροφοριών και αξιοποιούνται  στο έπακρον για την αντιμετώπιση του ..."εχθρού" όταν έλθει η ώρα.

Τι μπορούμε να κάνουμε όλοι μας; Απλά να το "βουλώσουμε" το ρημάδι, που για να δείξουμε ότι είμαστε κάποιοι, δείχνουμε και λέμε πολλά για μας, που αντί για καλό, προκαλούν άθελά μας κακό, πολύ κακό! Εκπαίδευση!!

Μια ακόμη επιχειρησιακή φωτογραφία των SAS που εμφανίσθηκε πρόσφατα στο  fb τους. Μια εικόνα ..χίλιες λέξεις (Πηγή)
Κάπως έτσι σκέφτηκαν πριν από λίγο καιρό οι SAS και το βρετανικό ΥΕΘΑ, όταν είδαν στο fb φωτογραφίες προσωπικού τους, με πλήρη εξάρτυση οπλισμό και φόρτο, αν και είχαν "θολούρα" στα πρόσωπά τους. Τους φάνηκε κατάφωρη παραβίαση των κανόνων ασφαλείας πληροφοριών και άρχισαν να εντοπίζουν τους δράστες, που τελικά ήταν στελέχη τους. Όπως καταλαβαίνετε, συμβαίνει και στις "καλύτερες οικογένειες".

Πιθανολογούν, ότι η διαρροή μπορεί να προήλθε από προσωπικό του 18ου Συντάγματος Επικοινωνιών Ειδικών Επιχειρήσεων, αφού κάποιες φωτογραφίες εμφανίζουν μάλλον προσωπικό τους. Είναι αποφασισμένοι, όπως τουλάχιστον παρουσιάστηκε στον βρετανικό τύπο, "να κολάσουν το παράπτωμα" με αυστηρότητα, μέχρις απολύσεως!

Εάν ασχοληθούμε με τα καθ' ημάς, θα δούμε πληθώρα φωτογραφιών, που μπροστά τους αυτές που ανέβασαν οι Βρετανοί είναι πράγματι "αθώες". 

Ας αρκεστούμε παιδιά σε όποιες φωτογραφίες ανεβάζει η στρατιωτική υπηρεσία μέσω της επίσημης ιστοσελίδας της. Ξέρω ότι ο πειρασμός είναι μεγάλος! Αν έχουμε  να σχολιάσουμε ή να πούμε κάτι, με την καλή πρόθεση να διορθώσουμε πράγματα, αντί να τα βγάζουμε στον αέρα, καλύτερα να στείλουμε ηλεκτρονικό μήνυμα στο αντίστοιχο επιτελείο.Υπάρχουν διευθύνσεις και αποδέκτες γι' αυτά και τα κοιτούν (θέλω να πιστεύω) με μεγάλη προσοχή.

"Λόγων απορρήτων εκφοράν μη ποιού" 

Ανιχνευτής





Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Κύπρος 1974. Επιχείρηση "Λαβίδα"

31 Μοίρα Καταδρομών. Άγημα απόδοσης τιμών, σε φωτογραφία του 1973. (Φωτ. αρχείου)
 "Λαβίδα" ήταν η κωδική ονομασία που δόθηκε στην νυκτερινή ενέργεια των Ελληνοκυπριακών Μοιρών Καταδρομών για την κατάληψη των στενών Αγύρτας, με σκοπό την παρεμπόδιση της συνένωσης των αποβατικών τουρκικών δυνάμεων της περιοχής Κερύνειας με τον τουρκοκυπριακό θύλακα στο Κιόνελι. Η επιχείρηση αυτή των Δυνάμεων Kαταδρομών, έγινε παράλληλα με τις ενέργειες των λοιπών δυνάμεων της κυπριακής Εθνικής Φρουράς, προς αντιμετώπιση της τουρκικής εισβολής.

Γενική Κατάσταση

Τις πρώτες ώρες της 20ης Ιουλίου 1974, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν σε αμφίβια εισβολή στο Πεντεμίλι, περίπου 8 χιλιόμετρα δυτικά από την πόλη της Κερύνειας. Οι Τούρκοι εκτέλεσαν την αποβατική ενέργειά τους, σε πρώτο χρόνο, με ένα ΣΑΣ (Συγκρότημα Αποβατικού Συντάγματος) δυνάμεως περίπου 3.000 ανδρών, που περιλάμβανε μία ίλη αρμάτων Μ 47 (12 άρματα μάχης) 20 ΤΟΜΠ  Μ 113 και Μοίρα ΠΒ (12 οβιδοβόλα των 105 χιλ.). Η απόβαση εκτελέσθηκε χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση εκ μέρους της Κυπριακής Εθνικής Φρουράς.

Παράλληλα, υπό την πλήρη τουρκική αεροπορική κυριαρχία, εκτελέστηκε ανενόχλητα  αεραπόβαση και αερομεταφορά τουρκικών στρατευμάτων προς την περιοχή Κιόνελι, προς ενίσχυση και διεύρυνση του ήδη υπάρχοντος τουρκοκυπριακού θύλακα.

Η κυπριακή Εθνική Φρουρά, μέσα στο χάος που δημιούργησε το προηγηθέν πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου, αιφνιδιάστηκε ολοσχερώς  όπως φάνηκε από τις μετέπειτα εξελίξεις και προσπάθησε εσπευσμένως να εφαρμόσει ειδικά σχέδια, που προβλέπονταν  σε περίπτωση εκδήλωσης τουρκικής απόβασης. Δυστυχώς δεν υπήρξε ούτε άμεση, ούτε σωστή εκτίμηση και αντίδραση, που οφειλόταν σε κακή πληροφόρηση και διστακτικότητα έκδοσης διαταγών εκ μέρους του τότε ελληνικού ΑΕΔ (Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων).

Τις νυκτερινές ώρες της 20 Ιουλίου 1974, η στρατιωτική κατάσταση  είχε διαμορφωθεί, όπως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα που ακολουθεί.

(Σχ. 1) Σχεδιάγραμμα Επιχειρήσεων που δείχνει την διαμόρφωση της κατάστασης την νύκτα της 20 Ιουλίου 1974. Με πράσινο χρώμα απεικονίζονται οι τουρκοκυπριακές και οι τουρκικές δυνάμεις. Η τουρκική αριθμητική δύναμη στον θύλακα του Κιόνελι, φαίνεται δίπλα από τα σύμβολα των μονάδων.  Η ένδειξη ΤΜΤ , αναφέρεται στην Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης-Türk Müdafaa Teskilâti, κάτι αντίστοιχο της ελληνικής ΕΟΚΑ. (Πηγή εικόνας)


Το ΓΕΕΦ, διέταξε κατά προτεραιότητα την εξάλειψη του τουρκοκυπριακού θύλακα στο Κιόνελι, (Σχέδιο Αφροδίτη ΙΙ) με εμπλοκή της ΕΛΔΥΚ, ενώ ταυτόχρονα προσπάθησε να αναχαιτίσει το τουρκικό προγεφύρωμα στην Κερύνεια. Παράλληλα το Σύνταγμα Καταδρομών (31, 32, 33 και η επιστρατευόμενη 34 ΜΚΔ) διετάχθη να εφαρμόσει το Σχέδιο "Λαβίδα", δηλαδή την κατάληψη των στενών της Αγύρτας, τα οποία κατείχαν τουρκοκυπριακές δυνάμεις ενισχυμένες με τουρκική μονάδα αλεξιπτωτιστών, που προερχόταν από την αεραποβατική δύναμη που είχε προσγειωθεί στον θύλακα του Κιόνελι.

Διάταξη των Αντιπάλων

α. Τουρκικές Δυνάμεις


Τη διάβαση Αγύρτας την κατείχαν προ της εισβολής οι Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι είχαν την αποστολή της διατήρησης των στενών, ώστε να μπορούν οι τουρκικές αποβατικές δυνάμεις να κινηθούν ανενόχλητα για να συνενωθούν με τον τουρκοκυπριακό θύλακα του Κιόνελι να διευρύνουν το προγεφύρωμα και να το εξασφαλίσουν για την ακολουθούσα δύναμη που θα αποβιβαζόταν στην Κερύνεια.

Οι θέσεις των τουρκοκυπριακών δυνάμεων επάνω στη διάβαση της Αγύρτας φαίνονται στο σχεδιάγραμμα 2 που ακολουθεί.


(Πηγή εικόνας: Πρακτικά Ημερίδας Ειδικών Δυνάμεων)


      Σε κάθε στόχο η δύναμή τους ανερχόταν περίπου σε δύναμη τάγματος (400 έως 600 άνδρες).

β. Ελληνικές Δυνάμεις

Η δύναμη της Εθνικής Φρουράς  περιλάμβανε γενικά :

-Σύνταγμα Καταδρομών. 

-Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού. 

-Επιλαρχία Μέσων Αρμάτων, με Ρωσικής κατασκευής άρματα Τ-34. 

-Επιλαρχία Αναγνωρίσεως, με τροχοφόρα ελαφρά Τ/Θ οχήματα. 

-Έξι μονάδες Πυροβολικού Μάχης, με περισσότερα από 100 πυροβόλα, διαφόρων διαμετρημάτων. 

-Μονάδα Επακτίου Πυροβολικού. 

-Μονάδα Αντιαεροπορικού Πυροβολικού, έστω και με όπλα ξεπερασμένα, για την προσβολή αεριωθουμένων αεροσκαφών. 

-Μονάδα Βαρέων Όπλων Πεζικού, με σύγχρονα για πολλές ακόμη δεκαετίες αντιαρματικά όπλα, με βαρείς όλμους, ακόμη και λίγα φλογοβόλα.

Πολύ σημαντική ήταν η παρουσία της Ελληνικής Δυνάμεως Κύπρου (ΕΛΔΥΚ), επιπέδου συντάγματος. Αποτελείτο από 2 τάγματα πεζικού συνολικής δυνάμεως 900 περίπου ανδρών. Ήταν καλά εκπαιδευμένο και οργανωμένο.  Μαζί με το Σύνταγμα Καταδρομών αποτελούσαν τα καλύτερα συγκροτήματα   της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Η οργάνωση των Μονάδων Καταδρομών της Κύπρου στηριζόταν στα Ελλαδικά πρότυπα. Περιελάμβανε Διοίκηση-Επιτελείο, λόχο υποστηρίξεως (ΒΟΠ) και Διοικητικής Μερίμνης, και τρεις λόχους κρούσεως. Δύναμη, ως έγγιστα, 200 άνδρες, για να φθάσει στους 320 με την επιστράτευση. 

Ο διοικητής, ο υποδιοικητής, οι διοικητές λόχων και 1-2 ακόμη κατώτεροι αξιωματικοί ήταν Ελλαδίτες αξιωματικοί των καταδρομών. Όλοι οι υπόλοιποι ήταν Κύπριοι. 

Επειδή υπήρχε στενότητα στους βαθμούς του λοχαγού και υπολοχαγού, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) είχε καθιερώσει την απόσπαση ενός υπολοχαγού πεζικού σε κάθε Μοίρα Καταδρομών, προκειμένου να καλύπτονται οι ανάγκες σε διοικητές λόχων. Φυσικά, οι αξιωματικοί αυτοί δεν είχαν στο ενεργητικό τους, ούτε τις εμπειρίες, ούτε τις εκπαιδεύσεις, ούτε το περιβόητο «πνεύμα» των Ελληνικών Δυνάμεων Καταδρομών. 

Σε ό,τι αφορά τον εξοπλισμό τους, αυτός ήταν παλαιός και παρωχημένος:

-Ατομικά όπλα, οπλοπολυβόλα και πολυβόλα του 2ου ΠΠ  διαφόρων τύπων και διαμετρημάτων, αγγλικής, αμερικανικής ή άλλης κατασκευής και προελεύσεως. 

-Αντιαρματικοί εκτοξευτές των 57 χιλιοστών,  των 2,36" και των 3,5" 

-Όλμοι 81 και 60 χιλιοστών, διαφόρων προελεύσεων. 

-Κράνη, αγγλικού τύπου 2ου ΠΠ. 

-Εξαρτύσεις, πυξίδες, υδροδοχεία, διόπτρες και άλλα παρελκόμενα, διαφόρων προελεύσεων, της εποχής του μεσοπολέμου ή ακόμη παλαιότερα. 

-Σακκίδια διαφόρων τύπων, αγγλικά, αμερικανικά, τύπου αστυνομίας, ακόμη και πολιτικού τύπου.

Όμως, παρά τον παλαιό τους εξοπλισμό, οι Μοίρες ήταν εκπαιδευμένες σε πολύ υψηλό βαθμό.

Το σημαντικό μειονέκτημα που είχαν έναντι των τουρκικών δυνάμεων, ήταν το γεγονός ότι από τις 15 Ιουνίου 1974, είχαν χρησιμοποιηθεί με διαταγή του προϊσταμένου τους κλιμακίου, (και με εντολή του ελληνικού Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων) στο μοιραίο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, με αρκετές απώλειες σε προσωπικό και υλικό.

Διεξαγωγή της επιχείρησης


Χάρτης περιοχής επιχειρήσεων (Πηγή εικόνας: Πρακτικά Ημερίδας Ειδικών Δυνάμεων)

Η Διοίκηση Δυνάμεων Καταδρομών Κύπρου, με διοικητή τον συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Κομπόκη, εφήρμοσε το σχέδιο «Λαβίδα», δηλαδή την εκτέλεση νυχτερινής καταδρομικής επιχειρήσεως, για την κατάληψη της διαβάσεως Αγύρτας. Οι ΑΝΣΚ που τους ανατέθηκαν, φαίνονται στο παραπάνω σχεδιάγραμμα.

Σύμφωνα με το σχέδιο, η 31 Μοίρα Καταδρομών έπρεπε να καταλάβει το ύψωμα Κοτζά-Καγιά, αμέσως νοτίως του φρουρίου του Αγίου Ιλαρίωνος επί του Πενταδακτύλου, το οποίο ελέγχει εκ δυσμών την διάβαση. Το άλλο σκέλος της διαβάσεως, δηλαδή εξ ανατολών προς δυσμάς, είχε ανατεθεί στην 32 Μοίρα, με αντικειμενικόν σκοπό το ύψωμα Άσπρη Μούττη. Στην βόρεια έξοδο της διαβάσεως, με αντικειμενικόν σκοπό το ύψωμα Πετρομούθια, θα ενεργούσε η 33 Μοίρα Καταδρομών. Νοτίως της Άσπρης Μούττης, θα ενεργούσε η επιστρατευομένη 34 Μοίρα, με αντικειμενικόν σκοπό το ύψωμα 296, κοντά στην Αγύρτα. 

Ως πιθανή ώρα «Κ», δηλαδή ώρα κρούσεως, είχε ορισθεί η 23.00 ώρα της νύκτας 21/22 Ιουλίου 1974

Σύμφωνα με τον γενικότερο σχεδιασμό, μετά την κατάληψη των υψωμάτων, οι Μοίρες Καταδρομών θα αντικαθίσταντο υπό ισαρίθμων ταγμάτων πεζικού, προκειμένου να αναλάβουν άλλες αποστολές. 

Οι Μοίρες, ήδη ευρισκόμενες εξ αιτίας της εμπλοκής τους στο πραξικόπημα, διεσπαρμένες στη Λευκωσία, διατάχθηκαν να σπεύσουν προς Βορρά, με ελάχιστο χρόνο προετοιμασίας. 

"Κινούμενες ημέρα-μεσημέρι, αλλού βαλλόμενες με όλμους και αντιαρματικά και αλλού διωκόμενες από την τουρκική αεροπορία, κατόρθωσαν και έφθασαν συγκροτημένες στους χώρους εξορμήσεώς τους. Από εκεί και πέρα, η κάθε Μονάδα έγραφε την δική της ιστορία. Ήταν η πρώτη φορά που θα αναμετρούνταν με τις Τ/Κυπριακές δυνάμεις των υψωμάτων της διαβάσεως Αγύρτας, αλλά και με τις επίλεκτες μονάδες καταδρομών και αλεξιπτωτιστών του τουρκικού στρατού, οι οποίες, εν τω μεταξύ, τις ενίσχυσαν." (Αφήγηση Στγου Σταμάτη στην ημερίδα Ειδικών Δυνάμεων)

Οι Μοίρες, μπόρεσαν και κατέλαβαν τους ΑΝΣΚ (Αντικειμενικούς Σκοπούς) τους. και το πρωί της 21 Ιουλίου η διάβαση βρισκόταν σε ελληνικά χέρια.

Η 31 Μοίρα Καταδρομών, με διοικητή τον ταγματάρχη Αλέξανδρο Μανιάτη ο οποίος ανέλαβε την διοίκηση το απόγευμα της 19ης Ιουλίου, σχεδίασε και εξετέλεσε με άψογο τρόπο την επιχείρηση καταλήψεως του υψώματος Κοτζά-Καγιά. Με τον διοικητή της Μοίρας στην πρώτη γραμμή, και με τους λόχους κρούσεως των υπολοχαγών Ηλία Γλεντζέ και Αθανασίου Γαληνού σε πρωταγωνιστικόν ρόλο, οι Τ/Κύπριοι και οι επίλεκτοι του τουρκικού στρατού αιφνιδιάστηκαν παντελώς και υπέστησαν μεγάλες απώλειες. Κάποιοι ανέφεραν για 100-150 νεκρούς, ίσως και περισσότερους.


Η 32 Μοίρα Καταδρομών, με διοικητή τον ταγματάρχη Ναπολέοντα Δαμασκηνό, με ελάχιστους Ελλαδίτες αξιωματικούς Καταδρομών, λόγω των απωλειών κατά το πραξικόπημα, προσέγγισε αθόρυβα το ύψωμα Άσπρη Μούττη και το κατέλαβε με μικρή καθυστέρηση, λόγω της πυρκαϊάς της θαμνώδους βλάστησης του υψώματος, εξ αιτίας των βολών του πυροβολικού.

Η 33 Μοίρα, με διοικητή τον ταγματάρχη Γεώργιο Κατσάνη, προσέγγισε επιτυχώς το ύψωμα Πετρομούθια, αιφνιδίασε τον εχθρό και εξουδετέρωσε τις αντιστάσεις, τις οποίες εντόπισε.


(Αριστερά ο ηρωικός διοικητής της 33 ΜΚ Τχης Γεώργιος Κατσάνης)  

"Κατά τας πρωϊνάς ώρας, η Μοίρα δια πυρών και σχετικής κινήσεως, προσπάθησε να υποβοηθήσει το έργο της 31 ΜΚ, προσβάλλουσα τον πύργο ΑΓΙΟΥ ΙΛΑΡΙΩΝΑ. Τα υπάρχοντα βαρέα όπλα της Μοίρας, έπληξαν πλειστάκις τον πύργο και άλλους στόχους, μέχρι ότου η εχθρική αεροπορία και εχθρικά όπλα καμπύλης τροχιάς κατέστρεψαν αυτά.


Ο Διοικητής της Μοίρας Τχης ΚΑΤΣΑΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, προωθημένος ως ήτο, μετά κατάληψιν οικίσκου, όστις ήτο πλήρης όπλων και πυρομαχικών, επλήγη και εφονεύθει, περί την 09:30 της 21ης Ιουλίου. 
Ωσαύτως η Μοίρα έμεινε άνευ επαφής, μετά της ΔΔΚ, λόγω της εν τω μεταξύ καταστροφής των Σ/Α και τραυματισμού Διαβιβαστού (Δκτού/31ου ΛΟΚ, ο Λόχος Επιστράτων δεν είχε Σ/Α). Την διοίκηση της Μοίρας, αναλαμβάνει ο Υδκτής της, Λγός (ΠΖ) ΜΑΝΤΖΟΥΡΑΤΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ." (Τμήμα αφήγησης του Στγου Μαντζουράτου κατά την διάρκεια της ημερίδας Ειδικών Δυνάμεων)

Η 34 Μοίρα Καταδρομών επιστρατεύθηκε τις πρωινές ώρες της 20ης Ιουλίου, στην Αθαλάσσα Λευκωσίας, με διοικητή τον ταγματάρχη Πέτρο Δεκούλο. 

"Το απομεσήμερο της ίδιας ημέρας, κινήθηκε στην περιοχή του Πάνω Δικώμου, όπου και το σημείο εξορμήσεώς της. Με το τελευταίο φως, η Μονάδα ξεκίνησε την ενέργειά της, προς το ύψωμα 296. Αφού διήνυσε περί τα δύο χιλιόμετρα, δέχθηκε πυρά όλμων, οπότε ανέκοψε εκεί την προχώρησή της και έλαβε αμυντική διάταξη. 

Τι παραπάνω θα περίμενε κανένας, από μια Μονάδα, η οποία επιστρατεύθηκε εξ ολοκλήρου το μεσημέρι, και εκλήθη να φέρει εις πέρας καταδρομική επιχείρηση, το βράδυ της ιδίας ημέρας. Πάλι καλά, που διατηρήθηκε συγκροτημένη, και δεν διαλύθηκε ολότελα." (Αφήγηση Στγου Σταμάτη στην Ημερίδα Ειδικών Δυνάμεων)

Παρά την προσωρινή αυτή επιτυχία, οι αναμενόμενες δυνάμεις Πεζικού προς αντικατάσταση των μοιρών Καταδρομών δεν εμφανίσθηκαν. Στον τομέα του τουρκοκυπριακού  θύλακα του Κιόνελι, ο οποίος είχε ενισχυθεί από τουρκικές μονάδες αλεξιπτωτιστών και καταδρομών, η ΕΛΔΥΚ ενισχυμένη με άρματα, δεν κατόρθωσε να τον εξαλείψει.

Κατόπιν τούτου, τις πρωινές ώρες της 21ης Ιουλίου 1974, η Διοίκηση Δυνάμεων Καταδρομών Κύπρου διέταξε τις Μονάδες της να απαγκιστρωθούν και να συμπτυχθούν στους χώρους εξορμήσεώς τους, προκειμένου να αναλάβουν άλλες αποστολές. Η απαγκίστρωση και η σύμπτυξη των Μονάδων ήταν επιτυχής.

Οι Μονάδες Καταδρομών αναπαύθηκαν και αναδιοργανώθηκαν. Ήταν η πρώτη και τελευταία τους φορά, που χρησιμοποιήθηκαν στον καταδρομικό τους ρόλο. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκαν σαν απλές μονάδες Πεζικού και κάλυπταν τα κενά και τις αδυναμίες των υπολοίπων δυνάμεων, δίδοντας διαδοχικό αμυντικό αγώνα.

Συμπεράσματα της επιχείρησης "Λαβίδα"

Για μια ακόμη φορά επαληθεύθηκε η αρχή της τακτικής χρησιμοποίησης των Δυνάμεων Καταδρομών. Η αφανής, μυστική και αθόρυβη διείσδυση και προσβολή των εχθρικών θέσεων, στην διάβαση της Αγύρτας, επέφερε τον μέγιστο αιφνιδιασμό του αντιπάλου και προκάλεσε πανικό.

Η μή  ενίσχυση ή αντικατάσταση των μονάδων Καταδρομών από δυνάμεις Πεζικού, με τον ανάλογο βαρύ οπλισμό, οδήγησε στην αναγκαστική τους αποχώρηση, με αποτέλεσμα την απώλεια του εξαιρετικού στρατηγικού πλεονεκτήματος που είχαν προκαλέσει, με την παρεμπόδιση της συνένωσης των τουρκικών αποβατικών δυνάμεων με τον θύλακα Κιόνελι.

«Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, αντιμετώπισαν άλλο ένα σοβαρό πρόβλημα.. Η τηλεφωνική επικοινωνία ήταν σχεδόν αδύνατη τις τρεις πρώτες μέρες, όχι μόνο μεταξύ των μονάδων, αλλά και μεταξύ του διοικητού του σώματος στρατού και της Αγκύρας. Την πρώτη ημέρα κατάφεραν να στήσουν ένα κανάλι με την Τουρκία το οποίο όμως, διακόπηκε στις 22.00 της ιδίας ημέρας και για τις επόμενες δύο ημέρες, δεν υπήρχε καμία επικοινωνία με το Γενικό Επιτελείο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Η γραμμή επικοινωνίας, είχε δημιουργηθεί αρχικά, μέσω μιας ειδικής συσκευής την οποία μετέφερε το 2ο τάγμα καταδρομέων από την Τουρκία και την εγκατέστησε στον Πενταδάκτυλο, στο Ατάκ Τεπέ, δίπλα από το Κοτζάκαγια. Από εκεί με καλώδια, συνδέθηκε με το διοικητήριο του σώματος στρατού, στο Μπογάζι. Τα καλώδια όμως καταστρέφονταν από τις φωτιές, που μαίνονταν την ώρα των μαχών. Ειδική ομάδα πηγαινοερχόταν γι’ αποκατάσταση της βλάβης, μέχρι που στις 22.00 το βράδυ της ίδιας ημέρας(Μουζαφέρ Σεβέρ. Τότε συνταγματάρχης της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών)
(Απόσπασμα από την αφήγηση Στγου Γλεντζέ κατά την διάρκεια της ημερίδας Ειδικών Δυνάμεων)

Αποτελέσματα

Οι εφεδρείες της Εθνικής Φρουράς αναλώθηκαν στον θύλακα Κιόνελι-Λευκωσίας και στην διάβαση Αγύρτας, χωρίς αποτέλεσμα, αντί να επιπέσουν στο προγεφύρωμα της Κερύνειας, εκεί που πάταγε τροχός και ερπύστρια, και στο οποίο οι τουρκικές αποβατικές δυνάμεις δούλευαν σχεδόν ανενόχλητες.

Στην προσπάθεια της εξάλειψης του προγεφυρώματος στο Πεντεμίλι, πάλι ατυχώς  και εντελώς αντίθετα με την αρχή της τακτικής τους χρησιμοποίησης, οι δυνάμεις Καταδρομών (33 ΜΚ) κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν μηχανοκινήτο πεζικό και άρματα, με αποτέλεσμα τις ανώφελες απώλειες γενναίων ανδρών.

"Ακολουθούν σκηνές απερίγραπτου ηρωισμού και αυτοθυσίας, σε αγώνα εκ του συστάδην. Τα εχθρικά άρματα και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού (ΤΟΜΠ) του αντιπάλου, επιτίθενται ακάθεκτα εναντίον των ελαφρά εξοπλισμένων, αλλά ηρωικών Λοκατζήδων. Τα τμήματα της Μοίρας με αγώνα εκ του συστάδην και τη χρήση του ελαφρού οπλισμού και χειροβομβίδων, αλλά και με μεγάλες απώλειες, διασπούν τον εχθρικό κλοιό και διαρρέουν προς τις ελεύθερες περιοχές και τους προβλεπόμενους χώρους συγκεντρώσεως. Λαμβάνουν χώρα πράξεις αφθάστου γενναιότητος, που δεν υπάρχουν λόγια να τις χρωματίσουν. Τραυματισμένοι Καταδρομείς, κάλυπταν τους συναδέλφους τους για να διαφύγουν..." (Απόσπασμα της ομιλίας Στγου Μαντζουράτου)

Οι συνολικές απώλειες μονάδων Καταδρομών καθ' όλη την διάρκεια των επιχειρήσεων στην Κύπρο, ανήλθαν σε 186 νεκρούς και αγνοούμενους.

"Όπου και όπως και εάν χρησιμοποιήθηκαν, οι καταδρομείς έπραξαν το καθήκον τους εις το ακέραιον, προσέφεραν ύψιστες υπηρεσίες προς το Έθνος και άφησαν ιερή παρακαταθήκη στις νεότερες γενεές. Συνεχώς στην πρώτη γραμμή, υπερέβαλαν τις δυνατότητές τους και, σε πλείστες περιπτώσεις, προξένησαν εφιαλτικές απώλειες στον εχθρό. Οι Τούρκοι δοκίμασαν πολύ πικρές εμπειρίες, οσάκις ήρθαν αντιμέτωποι με τους καταδρομείς.

Και γνωρίζουν πολύ καλά οι Τούρκοι, ότι, εάν ποτέ απαιτηθεί, οι νεότεροι Έλληνες καταδρομείς, εμπνεόμενοι από το πνεύμα, παραδειγματιζόμενοι από την διαγωγή και σεβόμενοι την θυσία των παλαιών καταδρομέων, θα τούς αντιμετωπίσουν, όπως και τότε, κατά τρόπον που δεν θέλουν ούτε να το σκέπτονται. " (Απόσπασμα ομιλίας Στγου Σταμάτη)

Σημείωση

Πολλά περισσότερα και ενδιαφέροντα γεγονότα μπορούν να διαβάσουν όσοι ενδιαφέρονται, στο βιβλίο "Οι Καταδρομείς κατά του Αττίλα" εκδόσεως της Λέσχης Καταδρομέων και Ιερολοχιτών, που αποτελούν τα πρακτικά της Ημερίδας των Ειδικών Δυνάμεων που έλαβε χώρα τον Νοέμβριο του 2016 στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών. 




Αυτή την περίοδο και μέχρι τέλους Αυγούστου, η καλύτερη επικοινωνία είναι μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην διεύθυνση: info.contactlki@gmail.com













Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2017

Η διακλαδικότητα στην εκπαίδευση των βατραχανθρώπων.

Φωτογραφία αρχείου
Βασική αρχή της στρατιωτικής εκπαίδευσης, είναι η προσαρμογή της στις επιχειρησιακές απαιτήσεις που απορρέουν από την εθνική στρατιωτική στρατηγική της κάθε χώρας. 

Τίθενται στόχοι, και εκπονείται το ανάλογο σχέδιο δράσης, ώστε να καλυφθούν αυτές οι απαιτήσεις μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Η τεκμηρίωση της αναγκαιότητας για την διεξαγωγή συγκεκριμένης εκπαίδευσης, οδηγεί στην οργάνωση αντίστοιχου σχολείου. 

Τα σχολεία εκπαίδευσης των ειδικών δυνάμεων και όχι μόνο, πρέπει να αποσκοπούν στην κάλυψη τέτοιων αναγκών και όχι στην "χορήγηση" προνομίων υπό την μορφή ηθικών αμοιβών. Δεν θα πρέπει να επιλέγεται, για παράδειγμα, κάποιος να διέλθει την εκπαίδευση του σχολείου ελευθέρας πτώσεως αν δεν πρόκειται ποτέ να αξιοποιήσει αυτές τις γνώσεις επιχειρησιακά, μόνο και μόνο για να φέρει τις έγχρωμες πτέρυγες. Το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και με την εκπαίδευση του βατραχανθρώπου.

Οπωσδήποτε  θα πρέπει να λαμβάνεται υπ' όψη το επιχειρησιακό έργο που με αυτήν την εκπαίδευση επιδιώκεται να καλυφθεί. Άλλες οι απαιτήσεις του ΠΝ, άλλες της ΠΑ και άλλες του ΣΞ, σε ό,τι αφορά τις υποβρύχιες δραστηριότητες. Επομένως αναφερόμαστε στην δημιουργία αντιστοίχων σχολείων.
Εκπαίδευση στο ΣΥΚ ΣΞ (Φωτογραφία ΓΕΣ)

Με αυτή την λογική οργανώθηκε πριν από 7 χρόνια το Σχολείο Υποβρυχίων Καταστροφών του Στρατού Ξηράς, με επιδίωξη την κάλυψη των αναγκών των αμφιβίων Δυνάμεων Καταδρομών. Το σχολείο ξεκίνησε πολύ καλά! Δεν ξέρω αν τελικά καλύφθηκαν οι ανάγκες, για να δικαιολογείται η παύση του.

Είναι γεγονός από την άλλη πλευρά, ότι η πολλαπλότητα ιδίων σχολείων σε κάθε κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων, επιφέρει μεγαλύτερο οικονομικό κόστος, απ' ότι αν υπάρχει ένα ενιαίο διακλαδικό σχολείο. Όταν όμως μιλάμε για ενιαίο διακλαδικό σχολείο, ή καλύτερα να χρησιμοποιήσω την λέξη σχολή, ή κέντρο εκπαίδευσης, σημαίνει ότι μέσα εκεί οργανώνονται επί μέρους σχολεία που προορίζονται να καλύψουν τις επιχειρησιακές ανάγκες του αντίστοιχου κλάδου. Η σύγχρονη εξέλιξη των επιχειρήσεων, επιβάλλει τέτοιου είδους εξειδικεύσεις. Αυτό συνεπάγεται εκπαιδευτές απ' όλους τους κλάδους, και κοινή, διακλαδική αντίληψη, των επιχειρησιακών απαιτήσεων.

Η κοινή λογική λέει, ότι πριν κλείσεις ή ακυρώσεις κάτι "παρωχημένο",  πρέπει να έχεις ετοιμάσει την αντικατάσταση με το πρωτότυπο και καλύτερο νέο. Αν δεν γίνει έτσι, τότε υπάρχει η επικινδυνότητα της αποτυχίας κάλυψης των αναγκών.

Εύχομαι να πρεσβεύσει η σύνεση στην εξέλιξη της εκπαίδευσης των βατραχανθρώπων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κάθε κλάδου, χωρίς υστεροβουλίες, ή "συντεχνιακές" αντιλήψεις, αλλά με γνώμονα το κοινό εθνικό συμφέρον. 

Βασική εκπαίδευση ΥΚ (Φωτογραφία αρχείου)
Ελπίζω να δω σύντομα, μια  πρωτότυπη, εξελιγμένη, διακλαδική Σχολή Υποβρυχίων Καταστροφών κοινής αποδοχής, η οποία μέσα από την ποικιλία των σχολείων της (βασικά και προχωρημένα) και με την κατάλληλη και ισόρροπη παρουσία εκπαιδευτών όλων των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, θα μπορεί να εκπληρώνει το επιχειρησιακό της έργο. Γιατί δεν θέλουμε απλούς αυτοδύτες για καταδύσεις αναψυχής, αλλά βατραχανθρώπους-μαχητές.


Ανιχνευτής


Κυριακή, 9 Ιουλίου 2017

SOFIC 2017 Η διεθνής Έκθεση εξοπλισμού Ειδικών Επιχειρήσεων

Ηλεκτρικός Ανελκυστήρας Τ1-16 (Πηγή)
Η αναζήτηση για το καλύτερο  συνεχίζεται! Έτσι και φέτος, στην ετήσια σύσκεψη-έκθεση αμυντικού υλικού ειδικών επιχειρήσεων που έχει καθιερωθεί να γίνεται τον Μάιο στην Τάμπα της Φλόριντα, όπου εδρεύει και το αμερικανικό στρατηγείο ειδικών επιχειρήσεων, παρουσιάσθηκαν αρκετά ενδιαφέροντα υλικά. Κάποια απ' αυτά που κίνησαν το ενδιαφέρον των επισκεπτών (πλην οπλικών συστημάτων και φορητού οπλισμού) και ίσως  είναι κατάλληλα και στο δικό μας χώρο, τα παρουσιάζουμε παρακάτω:

Ο εκτοξευτής σχοινιού ΜΚ ΙΙ.

Εκτοξευτής σχοινιού ΜΚ ΙΙ (Πηγή)

Η εκτόξευση ενός σχοινιού είτε για αναρρίχηση ενός βράχου,ή κτιρίου, είτε για την διάβαση μιας βαθιάς χαράδρας, ή για την διέλευση από κτίριο σε κτίριο, είτε για την ανάβαση σε πλοίο ενώ είμαστε σε βάρκα ή κολυμπάμε στην επιφάνεια της θάλασσας, ή ακόμη από στεριά σε καράβι ή το αντίθετο, είναι κάτι που πάντα απασχολεί το προσωπικό των ειδικών δυνάμεων σε επιχειρήσεις ή  ακόμη και για τη διάσωση ατόμων που κινδυνεύουν. 

Ο εκτοξευτής ΜΚ ΙΙ σε αμφίβια έκδοση (Πηγή)
Μια εταιρεία λοιπόν, παρουσίασε τα προϊόντα της στον τομέα αυτό. Το  ΜΚ ΙΙ, είναι ένα μικρό φορητό κανονάκι που εκτοξεύει με μεγάλη ακρίβεια σχοινί και γάντζο. Ανάλογα με την περίπτωση, ξηρά ή θάλασσα έχει και το κατάλληλο σύστημα εκτόξευσης.

Ο ηλεκτρικός ανελκυστήρας T1-16

Ένα άλλο επίσης σύστημα που επέδειξε η ίδια εταιρεία, είναι ο ηλεκτρικός ανελκυστήρας T1-16. Κάτι παρόμοιο είχαμε παρουσιάσει και στο παρελθόν (2010). Εδώ στην πιο εξελιγμένη του μορφή, κατάλληλο για την εύκολη ανέλκυση προσωπικού από τη θάλασσα σε πλοίο, ή εντός κατοικημένων τόπων για την εύκολη αναρρίχηση-καταρρίχηση σε ορόφους, ή ακόμη στην ύπαιθρο, για το ανέβασμα και κατέβασμα σε βράχια και απόκρημνα σημεία του βουνού.

Ηλεκτρικός ανελκυστήρας Τ1-16 (Πηγή)
Ο πρώτος αναρριχητής θα χρειασθεί να ..ζοριστεί ν' ανέβει με τον κλασσικό τρόπο, αλλά οι υπόλοιποι του τμήματος που ακολουθεί, ανεβαίνουν με άνεση! Το καλό είναι ότι το ένα χέρι μένει πάντα ελεύθερο για να αξιοποιηθεί όπου χρειάζεται. 

Το σύστημα που είναι παντός καιρού, δουλεύει και με τηλεχειρισμό, και χρησιμοποιεί επαναφορτιζόμενη αδιάβροχη μπαταρία με (απόδοση ενέργειας) δυνατότητα αναρρίχησης 400 συνολικά μέτρων.  Επίσης είναι πιστοποιημένο για αδιάβροχη αντοχή μέχρι βάθους 10 μέτρων, αν μεταφέρεται υποβρυχίως από βατραχανθρώπους (κλειστό κύκλωμα, σε τακτικές επιχειρήσεις)

Το υποβρύχιο (μη επανδρωμένο) όχημα αναγνώρισης DTX2 ROV


DTX2 ROV (Πηγή)

Θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σαν το "υποβρύχιο drone" Το DTX2 ROV κατασκευασμένο με στρατιωτικές προδιαγραφές  από ανοδιωμένο χυτό αλουμίνιο και με βάρος (στον αέρα) 26 κιλά, μπορεί να καταδυθεί σε βάθος 300 μέτρων, ενώ το σύστημα πρόσδεσης του με τον χειριστή διαθέτει ειδικό σχοινί 6 χιλ. μήκους 150 μέτρων και μπορεί να φτάσει κατόπιν παραγγελίας μέχρι και 400 μέτρα. 

Τα τέσσερα προωθητικά του  συστήματα, του επιτρέπουν την περιστροφή 180 μοιρών και την κίνηση ακόμη και σε περιορισμένους χώρους προς όλες τις κατευθύνσεις (κατακόρυφα και οριζόντια). Δεν παρασύρεται από υποβρύχια ρεύματα και διατηρεί την σταθερότητά του. Η κάμερά του μπορεί να δει σε γωνία 330 μοιρών. Οι αισθητήρες του μετρούν την θερμοκρασία του νερού (μπορεί να λειτουργεί από -5 έως +40 βαθμούς), αζιμούθιο κατεύθυνσης, βάθος και γωνίες στροφών.


Η πλήρης συλλογή του DTX2 ROV (Πηγή)

Μπορεί να συνδυασθεί με πολλά εξαρτήματα, ανάλογα με την χρήση του και είναι κατάλληλο για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Επίσης το όλο σύστημα διαθέτει και φορητή κονσόλα με οθόνη, που μπορεί να λειτουργεί υποβρύχια, μεταφερόμενη από τον χειριστή. Κόστος του πακέτου, περίπου 35.000 $ ΗΠΑ. Βέβαια υπάρχει και το πιο οικονομικό , εμπορικό DTG2 ROV  με κόστος 6.000 $  το οποίο κατεβαίνει μέχρι 150 μέτρα βάθος.

Τα ελαστικά μηδενικής πίεσης PZT (Pressure Zero Tire)

Ένα από τα προβλήματα  που αντιμετώπιζαν οι εποχούμενοι περίπολοι των ειδικών δυνάμεων στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, ήταν η καταστροφή των ελαστικών των οχημάτων μετά από προσβολή από αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς ή κατά την δι΄λαρκεια ενέδρας. Τα χτυπημένα, σκισμένα ελαστικά, εμπόδιζαν την κίνηση και επομένως την γρήγορη απομάκρυνση από το επικίνδυνο σημείο. Οι αμερικανικές στρατιωτικές προδιαγραφές περί ελαστικών, συγκεκριμένα στο χώρο των ειδικών δυνάμεων, προβλέπουν την δυνατότητα αντοχής του σκισμένου ελαστικού, για κίνηση με ταχύτητα 30 μιλίων την ώρα και για 30 μίλια.

Διατομή του ελαστικού μηδενικής πίεσης, στην οποία φαίνονται οι επιστρώσεις και οι στεφάνες των ανθρακονημάτων (Πηγή)

Μια μικρή εταιρεία, η οποία βραβεύθηκε από την αμερικανική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, παρουσίασε ελαστικά που αντέχουν τρύπια ή σκισμένα, ταχύτητες 50 μιλίων την ώρα και για 50 μίλια. Τα ελαστικά τους που είναι κατασκευασμένα με πολλαπλές στεφάνες με ανθρακονήματα, διατηρούν την αντοχή για να μπορούν να απομακρυνθούν τα οχήματα από την επικίνδυνη ζώνη.

Τo παθητικό εξωσκελετικό σύστημα UPRISE

Έχει κυκλοφορήσει ευρέως η προσπάθεια κατασκευής ενός ενισχυτικού μηχανισμού του ανθρώπινου μυοσκελετικού συστήματος, ώστε να μπορεί ένας άνθρωπος να μεταφέρει πολύ περισσότερο φορτίο από ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν, χωρίς να καταπονείται το ανθρώπινο σώμα σε παρατεταμένη εργασία μεταφοράς φορτίων.

Uprise (Πηγή)
Στον στρατιωτικό χώρο, υπάρχει το πρόγραμμα του Exoskeleton, για το οποίο έχουμε μιλήσει σε προηγούμενο άρθρο. Στην τελευταία όμως έκθεση, μια καναδική εταιρεία, παρουσίασε ένα πιο απλό και εύχρηστο σύστημα, προσαρμοσμένο περισσότερο στις επιχειρησιακές ανάγκες των ειδικών δυνάμεων.

Το σύστημα UPRISE, είναι ένα μηχανικό σύστημα, το οποίο μεταφέρει κυριολεκτικά το βάρος του φόρτου ενός μαχητή των ειδικών δυνάμεων στο έδαφος, απαλλάσσοντας τον ίδιο από την καταβολή της προσπάθειας μεταφοράς. Οι σύγχρονες απαιτήσεις των ειδικών επιχειρήσεων, επιβάλλουν την μεταφορά φόρτου (που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει και τα 60 κιλά), σε μεγάλες αποστάσεις και ίσως για αρκετές ημέρες, ανάλογα με την αποστολή.

Η μεγάλη σωματική καταπόνηση σε συνδυασμό με αντίξοες καιρικές συνθήκες και υπό την πίεση της εχθρικής απειλής, μπορεί να προκαλέσει εύκολα την κατάρρευση ενός στρατιώτη με αποτέλεσμα την διακινδύνευση ή ακόμα και την ακύρωση της αποστολής ενός καταδρομικού τμήματος. Αυτή την περίπτωση έρχεται να καλύψει το σύστημα UPRISE, το οποίο χρησιμοποιούμενο κατάλληλα, μπορεί να κάνει την ζωή του μαχητή πιο εύκολη για μια αποστολή 3 έως 7 ημερών.

Uprise (Πηγή)
Η έμπνευση της κατασκευής  αυτού του συστήματος, προέρχεται από την φυσική μηχανική λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος, μετά από πολύχρονη μελέτη του μυοσκελετικού συστήματος, ειδικά των "ευτραφών" παλαιστών του Sumo. Ο τρόπος με τον οποίο το σώμα τους έχει προσαρμοστεί στην μεταφορά του υπερβολικού βάρους τους, οδήγησε στην δημιουργία αυτού του ελαφρού μηχανικού (χωρίς μπαταρίες) εξωσκελετικού συστήματος, κατασκευασμένου από τιτάνιο.

Φορώντας αυτό το σύστημα, ένας στρατιώτης επιβαρύνεται μόνο με το 20% του βάρους του φόρτου του, ενώ η ευκολία κινήσεων μειώνεται (σύμφωνα με τους κατασκευαστές) μόνο κατά 1%! Το υπόλοιπο βάρος, μέσω του σπονδυλωτού συστήματος μεταφέρεται στο έδαφος.

Το σύστημα αποτελείται από ενισχυτικό φορέα της σπονδυλικής στήλης, που "δένει" με ανάλογη ενισχυτική ζώνη της μέσης και στη συνέχεια με αντίστοιχους ενισχυτικούς φορείς κατά μήκος του εξωτερικού και του εσωτερικού των ποδιών. Ο φορέας της σπονδυλικής στήλης στο επάνω μέρος του συνδέεται με έναν μηχανικό άτλαντα που υποστηρίζει το κράνος.

Αυξημένη αντοχή, απόδοση και μαχητική ικανότητα με μειωμένη πιθανότητα τραυμάτων, κόπωσης και κάμψης του ηθικού, είναι τα επιχειρήματα της εταιρείας για την αποτελεσματικότητα του προϊ όντος της. Στις ειδικές δυνάμεις εναπόκειται η απόφαση για χρήση του ή όχι, αφού το δοκιμάσουν στην πράξη.

Πάντως ας μην ξεχνάμε ότι αν ένας στρατιώτης δεν είναι γυμνασμενος και εκπαιδευμένος, τα υποστηρικτικά συστήματα από μόνα τους, δεν θα τον μετατρέψουν σε μαχητή.

Αυτά και άλλα πολλά, εμφανίσθηκαν και στην φετινή έκθεση SOFIC που έχει καθιερωθεί στον κόσμο των ειδικών δυνάμεων.



Ανιχνευτής